Εξοδος από τα μνημόνια: Τι δείχνουν τα ομόλογα, τι λένε δανειστές και υπουργοί

Ενα πελώριο και αγωνιώδες ερώτημα πλανάται πάνω από τη χώρα. Θα μπορέσει και προπαντός πως θα τα καταφέρει, να βγει από τα μνημόνια τον Αύγουστο του 2018;

Η απάντηση στο ερώτημα βρίσκεται στις θέσεις, τις προθέσεις και τις επιθυμίες των δανειστών, στις διαθέσεις της ελληνικής κυβέρνησης και προπαντός στην πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Ξεκινώντας από την τελευταία, μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει μία πολύ ισχυρή ένδειξη η οποία οδηγεί προς το καλό σενάριο. Και είναι η πορεία του δεκαετούς ελληνικού ομολόγου. Εξάλλου, από αυτό θα εξαρτηθεί σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό η δυνατότητα μιας καθαρής εξόδου από τα μνημόνια, αφού το κόστος του δανεισμού θα είναι ένα από τα πλέον καθοριστικά κριτήρια.

Τρελό ράλι στα ομόλογα. Επεσε κάτω από 4% το δεκαετές

Αυτό λοιπόν το κόστος φαίνεται πως αποκλιμακώνεται. Ισχυρότερη ένδειξη η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου η οποία την Παρασκευή έσπασε το όριο του 4% και έπεσε στο 3,93%. Κάτω δηλαδή και από το επίπεδο του 4,015% στο οποίο είχε υποχωρήσει η απόδοση του ομολόγου τον Μάρτιο του 2006.

Η εξέλιξη αυτή έχει ως αποτέλεσμα το περιθώριο (η διαφορά απόδοσης) από το αντίστοιχο γερμανικό ομόλογο να υποχωρήσει κάτω από το 4% και συγκεκριμένα στο 3,63.  Ιστορικά, κάτω από το 4% το περιθώριο των ελληνικών ομολόγων είχε «βρεθεί» τον Ιούλιο του 2006.

Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι οι επενδυτές αρχίζουν σταδιακά να εμπιστεύονται την ελληνική οικονομία και κυρίως να αποκλείουν το ενδεχόμενο χρεοκοπίας.

Στο σκέλος αυτό σημαντικό ρόλο αναμένεται να παίξει η ρύθμιση για το χρέος, την οποία και την εβδομάδα που πέρασε ζήτησε με επιμονή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ούτως ώστε η ελληνική οικονομία να έχει πολύ αυξημένες πιθανότητες να κινηθεί στο μέλλον χωρίς μεγάλες αναταράξεις και προβλήματα.

Εξάλλου, η όσο πιο καλή για την Ελλάδα ρύθμιση του χρέους, θα επιδράσει καταλυτικά και στο ύψος των επιτοκίων με τα οποία θα δανείζεται η χώρα μας.

Για το θέμα αυτό είναι πολύ ενδιαφέρουσα η δήλωση του νέου Προέδρου του Eurogroup, του Πορτογάλου Μάριο Σεντένο, στον οποίο τόσα πολλά στηρίζει η κυβέρνηση για την επιτυχή έξοδο από τα μνημόνια και τη ρύθμιση του χρέους.

Στην πρώτη του δήλωση ο Μάριο Σεντένο αφού επανέλαβε το κλασσικό που περιλαμβάνεται στη συμφωνία ότι δηλαδή η Ελλάδα θα πρέπει να ολοκληρώσει πλήρως το τρέχον πρόγραμμα διάσωσης, πριν λάβει οποιαδήποτε ελάφρυνση χρέους, πρόσθεσε με νόημα ότι«έχουμε την καλή διάθεση να ολοκληρώσουμε το πρόγραμμα στα μέσα του 2018, τον Αύγουστο του 2018. Ελπίζουμε οι ελληνικές αρχές να συνεχίσουν την εξαιρετική δουλειά, που κάνουν τα τελευταία χρόνια, προκειμένου να ολοκληρώσουν όλα τα μέτρα και όλους τους στόχους, που έχουμε στο πρόγραμμα».

Ομως, ο Πορτογάλος προχώρησε ένα βήμα περισσότερο. Κάλεσε τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να στηρίξουν την Ελλάδα μετά το πρόγραμμα και να επιδείξουν υπομονή.

«Με υπομονή, οι θεσμοί πρέπει να στηρίξουν τις ελληνικές αρχές στη διαδικασία μετά τις μεταρρυθμίσεις» είπε χαρακτηριστικά.

Που σημαίνει ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να συμβάλλουν στην προσπάθεια της χώρας για ανόρθωση, που είναι και η πλέον κρίσιμη παράμετρος, ακόμα και από το τυπικό τέλος των μνημονίων, αφού από την πορεία της οικονομίας μετά τον Αύγουστο του 2018 θα εξαρτηθούν τα πάντα.

Και σε αυτό η συμβολή του προέδρου του Eurogroup, αναμένεται να είναι πολύ σημαντική.

Οσον αφορά στην ελληνική κυβέρνηση η πρόθεση είναι σαφής και πανθομολογούμενη, για καθαρή έξοδο από τα μνημόνια και ανάκτηση, μέρους τουλάχιστον, της εθνικής κυριαρχίας, που θα δώσει τη δυνατότητα εφαρμογής πολιτικών για τις οποίες αποκλειστικά υπεύθυνες θα είναι οι ελληνικές κυβερνήσεις.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος, επανειλημμένα έχει δηλώσει πως το μνημόνιο λήγει τον Αύγουστο του 2018

Ομως, η πιο προωθημένη δήλωση τις μέρες που πέρασαν έγινε από τον Αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Γιάννη Δραγασάκη, ο οποίος κατά τη συνάντησή του με επιχειρηματίες της Δυτικής Ελλάδας είπε ότι «η χώρα βγαίνει από τη μνημόνια και τη σκληρή επιτροπεία τον Αύγουστο του 2018. Η πορεία είναι δρομολογημένη και καμία δύναμη δεν μπορεί πλέον να την ανακόψει ή να την εκτρέψει. Προχωρούμε με αποφασιστικότητα και ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει να έχουμε κλείσει όλες τις εκκρεμότητες αρκετά νωρίτερα».

Και για να έχουμε μία στοιχειώδη ιδέα του τι σημαίνει καθαρή έξοδος από τα μνημόνια, θα πούμε το πολύ απλό πως οι ελληνικές κυβερνήσεις θα λαμβάνουν αποφάσεις, χωρίς τη δυνατότητα να τις ακυρώσουν ή ανατρέψουν οι δανειστές, αρκεί βεβαίως πάντα να επιτυγχάνονται οι στόχοι που έχουν τεθεί και πρόκειται να τεθούν στο μέλλον για το χρέος, τα πρωτογενή πλεονάσματα και τα ελλείμματα.

Οι δανειστές από την πλευρά τους τάσσονται και αυτή υπέρ της εξόδου της Ελλάδας από τα μνημόνια.

Το έκαναν με δηλώσεις τους την εβδομάδα που πέρασε ο επίτροπος Πιερ Μοσκοβισί, ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόβσκις, ο επικεφαλής του ESM (οποίος είναι ο δανειστής της χώρας και μετεξελισσόμενος σε Ευρωπαϊκό Ταμείο κατά τα πρότυπα του ΔΝΤ θα παρακολουθεί την πορεία της Ελλάδας) Κλάους Ρέγκλινγκ.

Από τις δηλώσεις των ημερών που πέρασε αξίζει να μνημονεύσουμε ιδιαιτέρως του Μάριο Ντράγκι, του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο οποίος όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφο για το ενδεχόμενο τετάρτου μνημονίου για την Ελλάδα απάντησε κατηγορηματικά ότι «την απόφαση για το τι θα κάνουν θα την πάρουν οι Ελληνες και κανένας άλλος», που τουλάχιστον επίσημα σημαίνει ότι οι Θεσμοί δεν θα αναμιχθούν ούτε θα πιέσουν για τέταρτο μνημόνιο.

Εξάλλου, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι και οι Ευρωπαίοι δανειστές θέλουν ένα succes story για την Ελλάδα, που σημαίνει ότι η καθαρή έξοδος από το πρόγραμμα τους εξυπηρετεί και επομένως θα βοηθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση.

Συνεπώς κυβέρνηση, Ευρωπαίοι και ΔΝΤ τάσσονται υπέρ του τέλους των μνημονίων. Εκείνο που δεν γνωρίζουμε ακόμα είναι πόσο σφιχτή και στενή (σίγουρα λιγότερο από σήμερα) θα είναι η επιτροπεία.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να είναι εκείνη που ισχύει για όλες τις χώρες της Ευρωζώνης.