Τσικνοπέμπτη στο Σύνταγμα -Γιατί ψήνουμε την Τσικνοπέμπτη (pics&vid)

Γιορτή της ορθόδοξης παράδοσης είναι η Τσικνοπέμπτη στην οποία καταναλώνονται μεγάλες ποσότητες κρέατος.

Λαμβάνει μέρος την Πέμπτη, λόγω του ότι οι μέρες Τετάρτη και Παρασκευή θεωρούνται νηστίσιμες, της δεύτερης εβδομάδας των Αποκριών, την αποκαλούμενη Κρεατινή. Προηγείται αυτής η πρώτη κατά σειρά Προφωνή και ακολουθεί η τρίτη εβδομάδα της Τυροφάγου. Πραγματοποιείται κάποιες μέρες πριν από την έναρξη της μεγάλης νηστείας της Σαρακοστής.

Σήμερα Τσικνοπέμπτη η Πλατεία Συντάγματος μετατρέπεται σε μία μεγάλη θεατρική σκηνή, η οποία θα φιλοξενήσει συναυλίες, παραστάσεις χορού και δρώμενα αναβίωσης τοπικών εθίμων από όλη την χώρα, που θα διασκεδάσουν μικρούς και μεγάλους και θα τους μυήσουν στην παραδοσιακή αποκριάτικη Ελλάδα.

Οι εκδηλώσεις στην Πλατεία Συντάγματος θα διαρκέσουν μέχρι και το Σάββατο και αρχίζουν σήμερα το μεσημέρι στις 12:00

Συγκεκριμένα:

12.00-14.00 Θα πραγματοποιηθεί μουσική παρέλαση με τον Λευτέρη Γρηγορίου και τα Global Νταούλια σε μία διαδρομή που ξεκινά από Σύνταγμα και πάει Ερμού, Αιόλου, Μοναστηράκι

Στις 14.00 ξεκινάει το εθιμικό δρώμενο των Κουδουνάτων από τον Σύλλογο Φιλωτιτών Νάξου και ακολουθεί στις 15.00 αναπαράσταση του εθιμικού δρώμενου των Κορδελάτων από τη Νάξο.

Στην πλατεία θα στηθεί και ο χορός της Τσικνοπέμπτης, αποκριάτικοι χοροί της Σάμου και της Ικαρίας από την ομάδα του πολιτιστικού φορέα Βάκχαι.

Παράλληλα στο Μοναστηράκι στις 15.30 θα πραγματοποιηθεί αποκριάτικη συναυλία με το Εργαστήρι Ελληνικής Μουσικής δήμου Αθηναίων.

Στις 19:00 το απόγευμα στα Εξάρχεια στον πεζόδρομο Μεθώνης έχει προγραμματιστεί συναυλία με την Ορχήστρα Live Smyrna. 6 γυναικείες φωνές ταξιδεύουν στην ελληνική μουσική, αναδεικνύοντας ποικίλα ηχοχρώματα.

Μία ιδέα από τα έθιμα που θα αναβιώσουν στο Σύνταγμα μέσα από την περσινή Αποκριά στη Νάξο.

Έθιμα που διώχνουν το κακό

Οι κουδουνάτοι, οι οποίοι ζωσμένοι με σειρές κουδουνιών και με σκεπασμένο το πρόσωπό τους με υφάσματα, τρέχουν στους σρόμους, σείοντας τα κουδούνια, προκαλώντας θόρυβο για να διώξουν μακριά το κακό.

Παρόμοιες γιορτές έχουν και άλλα χριστιανικά έθνη, όπως το Weiberfastnacht στη Γερμανία και τη Mardi Gras (Λιπαρή Τρίτη) στη Γαλλία που όμως αντιστοιχεί στην Ορθόδοξη Καθαρά Δευτέρα. Η τελευταία γιορτάζεται και σε παλαιά γαλλόφωνες περιοχές, όπως στη Νέα Ορλεάνη.

Σύμφωνα με τη λαογραφία την ημέρα της Τσικνοπέμπτης στη Θήβα αρχίζει ο «βλάχικος γάμος» που ξεκινά με το προξενιό δύο νέων, συνεχίζει με το γάμο και τελειώνει την Καθαρή Δευτέρα με την πορεία των προικιών της νύφης και το γλέντι των συμπεθέρων. Όλες αυτές οι διαδικασίες είναι γεμάτες από σατυρική αθυροστομία, κέφι, γλέντι και χορό.

Ο «βλάχικος γάμος» είναι κατάλοιπο της πανάρχαιης λατρείας του θεού Διονύσου που διαιωνίζει την οργιαστική θρησκεία του γιου της Σεμέλης στη Θήβα. Το έθιμο αυτό, παραλλαγή ενός γάμου Βλάχων, φέρνει στο προσκήνιο και στο νου του θεατή ένα πλήθος από προβλήματα που ανάγονται στη σχέση του με τα πανάρχαια λατρευτικά έθιμα της Διονυσιακής θρησκείας, στην καταγωγή των «Βλάχων», στη μεταφορά του εθίμου από τις βουνοκορφές της Πίνδου στην πόλη του Κάδμου και πολλά άλλα.

Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί ο εορτασμός της στην Πάτρα κατά τη διάρκεια του Πατρινού καρναβαλιού, όπου εκατοντάδες Πατρινοί από το μεσημέρι της Τσικνοπέμπτης στήνουν ψησταριές σε κάθε σημείο της πόλης, ακόμα και έξω από τα καταστήματά τους. Τοπικά δρώμενα «ο γάμος της Γιαννούλας της κουλουρούς» και «τα Τριτάκεια του Λάζαρη». Το επίκεντρο των εκδηλώσεων είναι η Άνω Πόλη, η παλιά συνοικία Τάσι και κυρίως η πλατεία 25ης Μαρτίου και οι δρόμοι γύρω από αυτή. Λαϊκά και καρναβαλικά δρώμενα, μουσικές κομπανίες συμπληρώνουν τη βραδιά της άφθονης κατανάλωσης ψητού κρέατος και οινοποσίας.

Η Γιαννούλα ήταν υπαρκτό πρόσωπο, επρόκειτο για μια φτωχή γυναίκα της Άνω πόλης που έζησε στην περίοδο πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και κύρια δραστηριότητά της ήταν η πώληση κουλουριών που της εξασφάλιζε τα προς το ζην. Ορισμένοι Πατρινοί εκμεταλλευόμενοι την αφέλειά της και το ευφάνταστο του χαρακτήρα της, της έταζαν πως θα την παντρέψουν με τον πρόεδρο της Αμερικής Ουίλσον.

Η σχετική φάρσα περιλάμβανε άφιξη του Ουίλσον με πλοίο στο λιμάνι και άνοδό του στην Άνω πόλη όπου θα τελούνταν και ο γάμος με τη Γιαννούλα. Η εύπιστη κουλουρού υποδεχόταν τον υποτιθέμενο Ουίλσον, Ιούλσο όπως τον πρόφερε η ίδια, και που φρόντιζαν πάντα να τον ντύνουν με φράκο και ημίψηλο, αλλά ώσπου να αντιληφθεί την ειρωνεία της στιγμής, το πλήθος των συγκεντρωμένων για το γάμο είχε διασκεδάσει με την ψυχή του. Το θέαμα επαναλήφθηκε αρκετές χρονιές.

Στην παλαιά πόλη της Κέρκυρας τελούνται τα Κορφιάτικα Πετεγολέτσα ή πετεγόλια ή πετέγολα. Η πετεγολέτσα, το πετεγουλιό όπως το λένε οι Κερκυραίοι, δεν είναι άλλο από το γνωστότατο κουτσομπολιό και αποτελεί μέρος του Κερκυραϊκού Καρναβαλιού. Είναι θεατρικό είδος που μοιάζει πάρα πολύ με την comedia dell’ arte. Τα πετεγολέτσα πραγματοποιούνται το βράδυ της Τσικνοπέμπτης στις κεντρικές πλατείες ή τα στενά δρομάκια των διαφόρων χωριών της Κέρκυρας, με αποκορύφωμα τα πετεγολέτσα που παίζονται στην Πίνια που είναι τo κέντρο της παλιάς πόλης, κοντά στην τοποθεσία “Κουκουνάρα”.

Σ’ αυτήν συμμετέχουν και διάφορες νοικοκυρές από τα κοντινά σπίτια, στήνοντας ένα πραγματικό, πετεγουλιό – κουτσομπολιό, στα παράθυρα (φανέστρες) των σπιτιών τους με ξεκαρδιστικές ιστορίες βγαίνουν στη φόρα όλα τα άπλυτα των υποτιθεμένων πού έπεσαν σε διάφορα παραπτώματα, καυτηριάζοντας διαχρονικούς τύπους ανθρώπων και καταστάσεων.