Πέθανε ο ιστορικός Σπύρος Ασδραχάς

Έφυγε σήμερα αργά το απόγευμα από τη ζωή ο ιστορικός Σπύρος Ασδραχάς, σε ηλικία 84 ετών, στο σπίτι του στη Νέα Σμύρνη. Η κηδεία του θα γίνει στην ιδιαίτερη πατρίδα του τη Λευκάδα και θα είναι πολιτική, όπως ο ίδιος είχε ζητήσει.

«Ο φόβος έχει πολλές αφορμές και διαφορετικά αποτελέσματα. Δεν θα μιλήσω για τον φόβο που σου προκαλεί ο άλλος ή ένα φυσικό φαινόμενο, ένας σεισμός λόγου χάρη. Θα αναφερθώ στον φόβο εκείνον που κάποιος τον προκαλεί ο ίδιος, δηλαδή στην ανάγκη του φόβου.

Αυτή η ανάγκη μπορεί να είναι αποτέλεσμα της διάθεσης σου να φύγεις από την αδράνεια και την χαύνωση(…) Πρόκειται για τον φόβο- αφύπνιση. Υπάρχει ωστόσο ο φόβος που αποσκοπεί στην αποφυγή της αφύπνισης(…) Με απλά λόγια αυτοί που θέλουν να φοβηθούν κι όχι εκείνοι που θέλουν να φοβίσουν έχουν εγκλωβιστεί στην άκριτη παραδοχή των όρων μιας ζωής που δεν τους ταιριάζει, δεν τους ωφελεί, δεν τους δίνει καμία διέξοδο. Είναι ο φόβος των «φρονήμων» που προτιμούν τον αργό θάνατο που ξεκινά από έναν υποφερτό πόνο με κατάληξη τον πόνο πριν τον επιθανάτιο ρόγχο(…)» είχε γράψει για την ανάγκη του φόβου.

Με καταγωγή από τη Λευκάδα, ο Σπύρος Ασδραχάς γεννήθηκε στο Αργοστόλι της Κεφαλλονιάς το 1933.  Σπούδασε Ιστορία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (1960) και συνέχισε με μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές στην Οικονομική και Κοινωνική Ιστορία στο Παρίσι.

Διετέλεσε συνδιευθυντής του περιοδικού Τα Ιστορικά από το 1983 έως το 2005, αντιπρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Ιονίου Πανεπιστημίου από το 1985 έως το 1990 και πρόεδρος των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) από το 2004.

Εργάστηκε στο Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών (1961-65), στην École Pratique (1974-84), στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού (από το 1982, όπου και έγινε αναπληρωτής καθηγητής) και στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (από το 1987).

Έχει διατελέσει διευθυντής προγράμματος ερευνών της επιτροπής ιστορίας της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, μέλος του ΔΣ του Ιδρύματος Έρευνας και Παιδείας της Εμπορικής Τράπεζας, αντιπρόεδρος της διοικούσας επιτροπής του Ιονίου Πανεπιστημίου, συνδιευθυντής του περιοδικού Ιστορικά από το 1983, και διευθυντής ερευνών στο ΚΝΕ/ΕΙΕ.

Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονταν στην ελληνική οικονομική και κοινωνική ιστορία κάτω από τις ξένες κυριαρχίες από τον 15ο έως τον 19ο αιώνα.

Ιδιαίτερα τον απασχόλησε η περίοδος της Τουρκοκρατίας, κατά την οποία παρατηρείται η επίδραση των ιδεών του ελληνικού Διαφωτισμού στην οικονομία, στην παιδεία και στην κοινωνική οργάνωση, στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων.

Τα έργα του:
Ιστορική έρευνα και ιστορική παιδεία, Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού, Μνήμων, 1982
Ελληνική κοινωνία και οικονομία, Ερμής, 1988
Οικονομία και νοοτροπίες, Ερμής, 1988
Σχόλια, Αλεξάνδρεια, 1993
Ιστορικά απεικάσματα, Θεμέλιο, 1995
Ζητήματα ιστορίας, Θεμέλιο, 1999
Μηχανισμοί της αγροτικής οικονομίας στην Τουρκοκρατία (15ος–16ος αι.), Θεμέλιο, 1999
Ελληνική οικονομική ιστορία, Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, 2003
Πατριδογραφήματα, Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών, 2003
Βίωση και καταγραφή του οικονομικού (Η μαρτυρία της απομνημόνευσης: Κύκλος σεμιναρίων), Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Ε.Ι.Ε.), Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών, 2007
Υπομνήσεις: Ιστορικότροπα σημειώματα, Θεμέλιο, 2014

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ